કહ્યા વગર બેંકમાંથી પૈસા કપાઈ ગયા? UPI subscription mandate કેવી રીતે ચેક કરવું

તમે કંઈ કર્યું નથી, છતાં સવારે SMS આવે છે — ખાતામાંથી ₹499 કપાયા. ગભરાવાની જરૂર નથી. મોટા ભાગે આ કોઈ જૂનું UPI subscription mandate હોય છે જે તમે ક્યારેક મંજૂર કરેલું અને ભૂલી ગયા. પાંચ મિનિટમાં શોધી કાઢીએ.

પહેલું પગલું: SMS ધ્યાનથી વાંચો

પૈસા કપાયા પછી post-transaction notification આવે જ છે, અને નિયમ પ્રમાણે એમાં આટલું હોવું જોઈએ:

1. merchant નું નામ
2. રકમ
3. તારીખ અને સમય
4. transaction reference number
5. e-mandate reference number
6. પૈસા કપાયાનું કારણ
7. બેંકની grievance redressal વિગત

એમાંથી merchant નું નામ અને e-mandate reference number નોંધી લો. આગળનું બધું કામ આના પરથી થશે.

UPI subscription mandate ની યાદી કેવી રીતે ચેક કરવી

• PhonePe: app ખોલો → ઉપર ડાબી બાજુ profile icon → Manage AutoPay
• Google Pay: app ખોલો → ઉપર જમણી બાજુ profile picture → Autopay
• Paytm: profile icon → UPI Automatic Payments (અથવા Settings → UPI & Payment Settings)
• BHIM: Mandate → My Mandates

અહીં દરેક active mandate દેખાશે — merchant નું નામ, રકમ અને આગળની તારીખ. જે નામ ઓળખાય નહીં એ જ મોટે ભાગે ગુનેગાર છે.

યાદ રાખો: mandate બેંક ખાતા સાથે જોડાયેલું છે. ભલે એ કોઈ પણ app માંથી બન્યું હોય, એ જ ખાતું જોડાયેલી કોઈ પણ UPI app માંથી તમે એને જોઈ અને બંધ કરી શકો છો.

પૈસા ખોટા કપાયા હોય તો શું કરવું

1. SMS માંથી merchant નું નામ અને mandate reference number કાઢો.
2. UPI app માં જ ફરિયાદ કરો — Help → એ transaction પર Report an issue.
3. 3 દિવસમાં ઉકેલ ન આવે તો બેંકમાં ફરિયાદ કરો; બેંકે નક્કી કરેલા સમયમાં ઉકેલ આપવો પડે છે.
4. 30 દિવસ પછી પણ ઉકેલ ન આવે તો cms.rbi.org.in પર RBI Ombudsman ને ફરિયાદ કરો.

Refund દરેક કિસ્સામાં મળે એવું નથી. પણ debit અધિકૃત ન હોય, અથવા mandate તમે પહેલેથી બંધ કરી દીધું હોય, તો refund મળવાની શક્યતા છે.

એક જરૂરી વાત

mandate cancel કરવાથી પૈસા કપાવાનું અટકે છે, પણ service આપોઆપ બંધ નથી થતી. merchant ની app કે website પર જઈને subscription પણ cancel કરો, નહીં તો બાકી રકમ તમારે ચૂકવવી પડી શકે.

નાનકડો FAQ

₹15,000 થી વધારે રકમ પણ આપોઆપ કપાય? ના, ઉપર જાય તો UPI PIN નાખવો પડે — પણ insurance, mutual fund SIP અને credit card bill માં આ limit ₹1,00,000 છે.

mandate બંધ કરવાથી CIBIL બગડે? ના. ફક્ત loan EMI નું mandate હોય અને EMI ચૂકી જાઓ તો score પર અસર થાય.

અંતે

"કહ્યા વગર" કપાયેલા પૈસા મોટે ભાગે ભૂલાઈ ગયેલા mandate હોય છે. આજે જ યાદી ચેક કરો અને જે વાપરતા નથી એ બંધ કરી દો.