Navi Loan EMI auto pay subscription mandate कथं निरसनीयम्

Navi-तः ऋणं गृहीतम् आसीत् तथा प्रतिमासं EMI स्वयमेव खातात् गच्छति। अधुना भवान् Navi Loan EMI auto pay subscription mandate निरसितुम् इच्छति — कदाचित् खातपरिवर्तनार्थं, कदाचित् धनसङ्कटेन। किन्तु एकं सत्यं स्पष्टं भवतु — मण्डेट्-निरसनेन ऋणं न समाप्यते; EMI विधितः देयः एव तिष्ठति।

प्रथमं Navi-सहायताकेन्द्रेण सह सम्पर्कं करोतु

यदि EMI-प्रदाने कठिनता अस्ति, तर्हि प्रथमं कार्यं Navi-सहायताकेन्द्रेण सह सम्भाषणम् एव। तत्र एते विकल्पाः पृच्छितुं शक्याः — EMI-तिथेः परिवर्तनम्, अल्पकालिकः moratorium, ऋणस्य पुनःसंरचना, अथवा debit-कृते अन्यस्य बैङ्क-खातस्य योजनम्। पूर्वम् एव सम्पर्के कृते समाधानस्य सम्भावना बहु अधिका भवति। यदि भवान् केवलं बैङ्क-खातं परिवर्तयितुम् इच्छति, तर्हि नूतनं mandate प्रथमं नामाङ्कयतु, ततः एव पुरातनं निरस्यतु, येन मध्ये कोऽपि EMI न विफलेत्।

mandate कथं निरसनीयम्

मण्डेट्-निरसनं तदा एव युक्तम् यदा ऋणं पूर्णतया प्रत्यर्पितं समाप्तं वा अस्ति, अथवा debit अनधिकृतं द्विगुणं वा अस्ति। समाप्तस्य ऋणस्य mandate प्रायः दीर्घकालं यावत् सक्रियम् एव तिष्ठति — एषः एव सत्यतः उपयोगी अवसरः। निरसनाय Navi app → Loans → ऋणं चिनोतु → EMI अथवा autopay-सेटिङ्ग् पश्यतु। तदनन्तरं तेन बैङ्क-खातेन सम्बद्धं कमपि UPI app → AutoPay / Mandate → Navi-mandate → *Revoke*। मण्डेट् तस्मिन् एव app-मध्ये निरसनीयम् इति नियमः नास्ति। किन्तु स्मरतु — बहवः EMI-मण्डेटाः UPI न, अपितु NACH सन्ति; ते UPI app-मध्ये न दृश्यन्ते, अपितु net banking → e-mandate अथवा standing instructions इत्यत्र निरसनीयाः। अनधिकृतस्य debit-विषये निरसनेन सह शिकायतम् अपि करोतु।

अदत्तस्य EMI-विषये कः व्ययः

यदि mandate निरस्तम् किन्तु EMI अन्येन मार्गेण न दत्तः, तर्हि bounce अथवा विलम्बशुल्कं लगति — प्रायः ₹३०० तः ₹१,५०० पर्यन्तं प्रति bounce, किन्तु निश्चितः अङ्कः भवतः ऋणसन्धिपत्रे एव अस्ति। RBI-नियमानुसारं दण्डशुल्कं युक्तिसङ्गतं भवेत्, न तु आयसाधनम्। तदुपरि credit-अङ्के हानिः — भुगतान-इतिहासः CIBIL-अङ्कस्य प्रायः ३५% भागः अस्ति, तथा ३० दिनेभ्यः अधिकं विलम्बितः EMI अभिलिख्यते। अवशिष्टराशौ ब्याजम् अपि लगेत्, दीर्घविलम्बे वसूलीप्रक्रिया च आरभ्येत।

एका महत्त्वपूर्णा सूचना

जाले प्रायः श्रूयते यत् ३० दिनानां grace-कालः credit-अङ्कं रक्षति; तत् प्रामाणिकं सत्यं न। अतः विलम्बः जातः चेत् यथाशीघ्रं प्रदानं करोतु तथा Navi-सह वार्तां करोतु। प्रदानं वर्जयितुं mandate निरसनं कदापि उपायः न। इयं सूचना अस्ति, आर्थिकसल्लाहः न; बृहतः निर्णयात् पूर्वं स्वसल्लाहकारेण ऋणदात्रा वा सह वार्तां करोतु।

सामान्यप्रश्नाः

ऋणसमाप्तेः अनन्तरं mandate निरसनीयम् वा? आम्, तत् उचितम् एव; अन्यथा तत् सक्रियं तिष्ठति।

EMI-तिथिः परिवर्तयितुं शक्यते वा? प्रायः शक्यते; तदर्थं Navi-सहायताकेन्द्रेण सह वार्ता करणीया।

उपसंहारः

प्रथमं Navi-सह वार्ता, ततः mandate-विषये निर्णयः — एषः एव सुरक्षितः क्रमः। ऋणं समाप्तं चेत् अवशिष्टं mandate अवश्यं निरस्यतु।