बँक अकाउंटमधले लपलेले subscriptions (auto payments) कसे शोधायचे?

दर महिन्याला ₹99, ₹149, ₹299 असे छोटे छोटे कट होत राहतात आणि लक्षातही येत नाही. वर्षभरात तीच रक्कम हजारोंत जाते. बँक अकाउंटमधले हे लपलेले subscriptions आणि auto payments शोधणं अवघड नाही — फक्त कुठे बघायचं हे माहीत हवं.

1. बँक statement मधून शोधा

1. Net banking किंवा बँकेचं app उघडा आणि गेल्या 6 महिन्यांचं statement बघा.
2. दर महिन्याला त्याच तारखेला, त्याच रकमेचे व्यवहार शोधा — हेच बहुतेकदा subscription असतात.
3. Narration मध्ये merchant चं नाव आणि mandate reference दिसतो; तो लिहून ठेवा.
4. Statement PDF download करून त्यात रकमेने किंवा merchant च्या नावाने search केलं, तर तेच व्यवहार पटकन एकत्र सापडतात.

2. UPI apps मधली AutoPay यादी तपासा

• PhonePe: profile icon → Manage AutoPay
• Google Pay: profile photo → Autopay
• Paytm: profile icon → UPI Automatic Payments → Manage
• BHIM: Mandate → My Mandates

फोनवरची सगळी UPI apps तपासा. Mandate app शी नाही तर बँक अकाउंटशी जोडलेला असतो, त्यामुळे तो कोणत्याही app मधून दिसू आणि बंद होऊ शकतो.

नको असलेला mandate सापडला की तिथेच Cancel AutoPay / Revoke दाबून बंद करा — यादी बघतानाच काम होतं. नंतर पुन्हा यादी उघडून तो Active दाखवत नाही ना, एवढं तपासा.

3. Notifications दुर्लक्षित करू नका

पैसे कापण्याआधी pre-debit notification येते आणि कापल्यानंतर post-transaction notification. दुसऱ्यात merchant चं नाव, रक्कम, तारीख आणि वेळ, transaction reference number, e-mandate reference number, debit चं कारण आणि बँकेचा तक्रार तपशील असतो. लपलेली subscription शोधण्याचा हा सगळ्यात सोपा पुरावा आहे.

एक महत्त्वाची गोष्ट

₹15,000 पर्यंतचे debit आपोआप होतात, म्हणून छोट्या रकमा सहज नजरेतून सुटतात. विमा हप्ता, mutual fund SIP आणि credit card bill यांच्यासाठी ही मर्यादा ₹1,00,000 आहे.

FAQ

लपलेलं subscription बंद केल्याने अडचण येते का? नाही; पण ती सेवा वापरत असाल तर merchant कडेही subscription cancel करा, नाहीतर पैसे थकू शकतात.

Mandate काही महिन्यांनी आपोआप बंद होतो का? नाही, तो त्याच्या end date पर्यंत चालूच राहतो.

शेवटी

Statement, UPI apps आणि notifications — या तीन ठिकाणी बघितलं की एकही लपलेलं auto payment सुटत नाही. यादी तयार झाली की नको ते mandates लगेच बंद करा आणि त्या सेवा merchant कडेही cancel करा. महिन्यातून एकदा एवढं केलं तरी वर्षभरात चांगली रक्कम वाचते.